Obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego lub przedstawienia uzasadnienia jego nieskierowania na podstawie art. 267 ust. 3 TFUE – między ideałem a rzeczywistością, nieufnością a zachętą

Abstrakt

 

Déjà vu: TSUE nie zgodził się z propozycją Rzecznika Generalnego, aby ponownie pochylić się nad kontrowersyjną „doktryną CILFIT”. Zamiast tego potwierdził swoje stanowisko z wyroku C-152/17, w sprawie Consorzio, zgodnie z którym sądy ostatniej instancji są zobowiązane do uzasadnienia odmowy przekazania pytań w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 267 ust. 3 TFUE. Komentowany wyrok rozszerza ten obowiązek na kontekst krajowych mechanizmów filtrowania warunków dostępu do sądów najwyższych, takich jak – w przypadku komentowanej sprawy – słoweński system dopuszczalności apelacji. Wyrok nakłada daleko idący obowiązek na mocy art. 267 ust. 3, który może podważyć uzasadnione cele przyświecające krajowym systemom filtrowania. Jak pokazują implikacje w Słowenii, sądy krajowe prawdopodobnie będą miały niełatwe zadanie zmierzenia się z konsekwencjami takiego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak sądy te nadal w znacznym stopniu zachowują swobodę w wykonywaniu obowiązku wynikającego z art. 267 ust. 3. Sugeruje to, że obowiązek uzasadnienia odmowy skierowania pytania będzie pełnił raczej funkcję zachęty do starannej oceny zasadności jego przekazania, niż stanowił standard prawny podlegający zewnętrznej kontroli instancyjnej.