Kazirodztwo jak przestępstwo seksualne – relikt przeszłości czy wciąż konieczność teraźniejszości?

Autor

DOI:

https://doi.org/10.26881/gsp.2025.4.12

Słowa kluczowe:

kazirodztwo, przestępstwo seksualne, wolność seksualna, obyczajność

Abstrakt

Artykuł traktuje o przestępstwie kazirodztwa w polskim prawie karnym. W opracowaniu przeanalizowano uzasadnienie istnienia prawnego zakazu kazirodztwa. Autor, badając tę problematykę, odwołuje się do kontekstu historycznego oraz poglądów przedstawicieli doktryny prawa karnego. W końcowej części opracowania sformułowano projekt przepisu w ramach postulatu de lege ferenda.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Andrejew I., Rozdział XXIII. Przestępstwa przeciwko obyczajności [in:] idem, W. Świda, W. Wolter, Kodeks karny z komentarzem, Warszawa 1973.

Banasik K., Karalność kazirodztwa jako naruszenie wolności seksualnej [in:] Konteksty prawa i praw człowieka, ed. Z. Dymińska, Kraków 2012, pp. 37–46.

Banasik K., W kwestii penalizacji kazirodztwa, “Prokuratura i Prawo” 2011, no. 4, pp. 65–72.

Baranowski J., Ratio legis prawnokarnego zakazu kazirodztwa, “Przegląd Prawa Karnego” 1990, no. 3, pp. 62–66.

Bennett L., Motulsky A.G., Bittles A., Hudgins L., Uhrich S., Doyle D.L., Silvey K., Scott C.R., Cheng E., McGillivray B., Steiner R.D., Olson D., Genetic counseling and screening of consanguineous couples and their offspring: recommendations of the National Society of Genetic Counselors, “Journal of Genetic Counseling” 2002, vol. 11, no. 2, pp. 97–119.

Bojarski W., Kara śmierci w prawach państw antycznych [in:] Kara śmierci w starożytnym Rzymie, eds. H. Kowalski, M. Kuryłowicz, Lublin 1996, pp. 9–22.

Buchała K., Prawo karne materialne, Warszawa 1980.

Budziński S., O przestępstwach w szczególności. Wykład porównawczy, Warszawa 1883, https://books.google.pl/books?id=ThKup-xzcQ8C&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

[accessed: 2025.08.1].

Ciesielka M., Kazirodztwo w ujęciu genetycznym [in:] Kazirodztwo, ed. M. Mozgawa, Warszawa 2016, pp. 271–280.

Daniluk P., Nowak C., Kazirodztwo jako problem karnoprawny (dwugłos), “Archiwum Kryminologii” 2007–2008, vol. 29–30, pp. 475–487.

Falandysz L., O koncepcji tzw. “przestępstw bez ofiar”, “Państwo i Prawo” 1978, issue 8–9, pp. 105–113.

Filar M., Przestępstwa seksualne w nowym kodeksie karnym [in:] Nowa kodyfikacja karna. Krótkie komentarze. Zeszyt 2, ed. L. Bogunia, Warszawa 1997, pp. 7–64.

Filar M., Przestępstwa seksualne w polskim prawie karnym, Toruń 1985.

Filar M., Przestępstwa w dziedzinie stosunków seksualnych [in:] System prawa karnego. O przestępstwach w szczególności. Tom IV. Część 2, eds. I. Andrejew, L. Kubicki, J. Waszczyński, Wrocław–Warszawa–Kraków 1989, pp. 149–218.

Filar M., Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności [in:] Kodeks karny. Komentarz, ed. M. Filar, Warszawa 2012.

Gardocki L., Prawo karne, Warszawa 2015.

Grabowski I., Prawo kanoniczne według nowego kodeksu, Lwów 1927.

Kaczmarczyk K., Leśnodorski B., Historia państwa i prawa Polski, Warszawa 1966.

Konarska-Wrzosek V., Przedmiot ochrony przy typie przestępstwa kazirodztwa [in:] Aktualne problemy prawa karnego. Księga pamiątkowa z okazji Jubileuszu 70. urodzin Profesora Andrzeja J. Szwarca, ed. Ł. Pohl, Poznań 2009, pp. 287–296.

Konarska-Wrzosek V., Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności [in:] Kodeks karny. Komentarz, ed. V. Konarska-Wrzosek, 6th ed., Warszawa 2023, LEX, pp. 1048–1106.

Koranyi K., Powszechna historia państwa i prawa, vol. 2–3, Warszawa 1966.

Kozłowska-Kalisz P., Racjonalizacja penalizacji kazirodztwa [in:] Kazirodztwo, ed. M. Mozgawa, Warszawa 2016, pp. 47–61.

Krajewski R., Uzasadnienia kryminalizacji kazirodztwa, “Prokuratura i Prawo” 2016, no. 6, pp. 5–28.

Krzymuski E., Wykład prawa karnego ze stanowiska nauki i prawa austryackiego. Tom 2, Kraków 1902, https://bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/27744/edition/34529/wyklad-prawakarnego-ze-stanowiska-nauki-i-prawa-austryackiego-t-2-krzymuski-edmund-1851-1928 [accessed: 2025.08.1].

Leszczyński J., Przestępstwa tzw. seksualne w projekcie polskiego kodeksu karnego (wersja z grudnia 1991 r.), “Palestra” 1992, vol. 39, no. 9–10, pp. 30–39.

Macko J., Prostytucja. Nierząd – handel żywym towarem – pornografia ze stanowiska historji, etyki, higjeny i prawa, Warszawa 1927.

Makarewicz J., Kodeks karny z komentarzem, Lwów 1932.

Makowski W. (ed.), Encyklopedia podręczna prawa karnego, Warszawa, https://polona.pl/itemview/53c4ba94-e9da-47fc-9233-70c08c18c276?page=0 [accessed: 2025.08.1].

Makowski W., Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 1937.

Makowski W., Prawo karne. O przestępstwach w szczególności. Wykład porównawczy prawa karnego austrjackiego, niemieckiego i rosyjskiego obowiązującego w Polsce, Warszawa 1924.

Marcinkowski T., Medycyna sądowa dla prawników, Szczytno 2010.

Marek A., Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa 1997.

Michalska-Warias A., Kazirodztwo a pokrewieństwo prawne i biologiczne [in:] Kazirodztwo, ed. M. Mozgawa, Warszawa 2016, pp. 92–109.

Młynarczyk Z., Sprawy o przestępstwa seksualne w aktualnej praktyce wymiaru sprawiedliwości, “Nowe Prawo” 1969, no. 5, p. 797.

Nazaruk K., Kazirodztwo. Aspekty prawnokarne i kryminologiczne, “Ius Novum” 2022, vol. 16, no. 2, pp. 21–38.

Piórkowska-Flieger J., Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności [in:] Kodeks karny. Komentarz, ed. T. Bojarski, Warszawa 2016, pp. 560–595.

Płatek M., Kodeksowe ujęcie kazirodztwa – pozorny zakaz i pozorna ochrona [in:] Kazirodztwo, ed. M. Mozgawa, Warszawa 2016, pp. 124–163.

Projekt kodeksu karnego oraz przepisów wprowadzających kodeks karny (uzasadnienie), Warszawa 1968.

Rafacz J., Dawne polskie prawo karne. Część ogólna, Warszawa 1932, https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/71100/edition/77950/content [accessed: 2025.08.1].

Rajzman H., Przestępstwa przeciwko wolności i godności człowieka (uwagi de lege ferenda), “Nowe Prawo” 1962, no. 3, pp. 326–334.

Siewierski M., Rozdział XXIII. Przestępstwa przeciwko obyczajności [in:] J. Bafia, K. Mioduski, M. Siewierski, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 1977.

Stępień M., Kodeks Hammurabiego, 2003, https://web.archive.org/web/20140116200939/http://www.pistis.pl/biblioteka/Hammurabiego%20kodeks.pdf [accessed: 2025.08.1].

Surkont M., Prawo karne. Podręcznik dla studentów administracji, Sopot 1998.

Świda W., Prawo karne, Warszawa 1986.

Tomkiewicz M., Kazirodztwo a prawnokarna ochrona rodziny w Polsce, “Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja” 2013, no. 21, pp. 25–44.

Warylewski J., Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1999 r., I KZP 17/99, “Orzecznictwo Sądów Polskich” 1999, no. 12, pp. 633–637.

Warylewski J., Karalność praktyk sadomasochistycznych a prawo do prywatności, “Gdańskie Studia Prawnicze” 1999, vol. 4, pp. 53–81.

Warylewski J., Problematyka przedmiotu ochrony tzw. przestępstw seksualnych, “Państwo i Prawo” 2001, no. 9, pp. 75–79.

Warylewski J., Przestępstwa seksualne, Gdańsk 2001.

Warylewski J., Rozdział IV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności [in:] Przestępstwa przeciwko dobrom indywidualnym, ed. J. Warylewski, series: System Prawa Karnego, vol. 10, Warszawa 2016.

Warylewski J., Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności [in:] idem, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2001.

Wądołowska A., Wolność seksualna jako przedmiot ochrony prawnokarnej, “Prokuratura i Prawo” 2007, no. 4, pp. 133–146.

Opublikowane

2025-12-15

Jak cytować

Petasz, P. (2025). Kazirodztwo jak przestępstwo seksualne – relikt przeszłości czy wciąż konieczność teraźniejszości?. Gdańskie Studia Prawnicze, (4(69)/2025), 200–221. https://doi.org/10.26881/gsp.2025.4.12