Uniwersyteckie Czasopisma Naukowe„Rzetelny”, ale i „wrażliwy”, czyli o standardzie postępowania karnego z udziałem podejrzanych i oskarżonych wymagających szczególnego wsparcia
DOI:
https://doi.org/10.26881/gsp.2025.4.13Słowa kluczowe:
sprawiedliwość, wrażliwość, oskarżony, wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, potrzebyAbstrakt
Zwiększenie świadomości profesjonalistów zaangażowanych w wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, jak również decydentów i projektodawców, prowadzi do dostrzeżenia potrzeb uczestników procesu karnego, którzy ze względu na różne cechy lub okoliczności faktyczne mogą potrzebować szczególnego wsparcia, aby w pełni zrealizować swoje prawa procesowe i efektywnie uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu. Celem artykułu jest wskazanie standardów dotyczących traktowania osób podejrzanych i oskarżonych, które przez organy europejskie i międzynarodowe są identyfikowane jako osoby o szczególnych potrzebach lub które się tak samodefiniują. Tekst, poprzez analizę konkretnych spraw, będzie zmierzał do odpowiedzi na pytanie, czy obecnie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka może stanowić właściwy drogowskaz dla krajowych organów – zarówno stanowiących, jak i stosujących prawo – w zakresie ochrony praw osób o szczególnych potrzebach oraz czy osoby te wymagają dodatkowej uwagi ze strony organów prowadzących postępowanie.
Downloads
Bibliografia
Adamska-Gallant A., Vulnerable Witnesses in Practice of International Courts – Definition and Trauma as the Key Risk Factor, “Peace Human Rights Governance” 2024, vol. 8, no. 1, pp. 53–74.
Arnardóttir O.M., Vulnerability under Article 14 of the European Convention on Human Rights Innovation or Business as Usual?, “Oslo Law Review” 2017, vol. 4, issue 3, pp. 150–171.
Celiksoy E., Ibrahim and Others v. UK: Watering down the Salduz principles?, “New Journal of European Criminal Law” 2019, vol. 9, no. 2, pp. 229–246.
Dehaghani R., Not vulnerable enough? A missed opportunity to bolster the vulnerable accused’s position in Hasáliková v. Slovakia, https://strasbourgobservers.com/2021/11/23/not-vulnerable-enough-a-missed-opportunity-to-bolster-the-vulnerable-accuseds-position-in-hasalikova-v-slovakia
[accessed: 2024.08.8].
Domańska M., People with Disabilities as a Vulnerable Group. The Concept of Protection of the Rights of Vulnerable Groups, “Białostockie Studia Prawnicze” 2018, vol. 23, no. 4, pp. 25–34.
Fineman M.A., The vulnerable subject: Anchoring equality in the human condition, “Yale Journal of Law & Feminism” 2008, vol. 20, no. 1, pp. 1–23.
Gerry F., Cooper P., Effective Participation of Vulnerable Accused Persons: Case Management, Court Adaptation and Rethinking Criminal Responsibility, “Journal of Judicial Administration” 2017, vol. 26, no. 4, pp. 265–275.
Girdwoyń K., Right to appropriate representation of defendants with intellectual disabilities in criminal proceedings, “Ius Novum” 2020, vol. 14, no. 3, pp. 67–86.
Goss R., The Disappearing ‘Minimum Rights’ of Article 6 ECHR: The Unfortunate Legacy of Ibrahim and Beuze, “Human Rights Law Review” 2023, vol. 23, no. 4, pp. 1–23.
Grans L., The Impact of Vulnerability on State Obligations in Criminal Proceedings on Domestic Violence: Interpreting the Istanbul Convention and the European Convention on Human Rights, “Women & Criminal Justice” 2023 [published online], pp. 1–16.
Jasiński W., Dostęp osoby oskarżonej o popełnienie czynu zagrożonego karą do adwokata na wstępnym etapie ścigania karnego: standard strasburski, “Europejski Przegląd Sądowy” 2019, no. 1, pp. 24–30.
Mergaerts L., European guarantees for vulnerable suspects and defendants: Good intentions but limited impact in national procedures, 2020.
Nowakowska J., Wczesna identyfikacja osób wymagających szczególnego traktowania, będących uczestnikami postępowania karnego [in:] Osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Z uwzględnieniem wyników badań przeprowadzonych przez pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, eds. E. Dawidziuk, M. Mazur, Warszawa 2017, pp. 149–167.
Peroni L., Timmer A., Vulnerable Groups: The Promise of an Emergent Concept in European Human Rights Convention Law, “International Journal of Constitutional Law” 2013, vol. 11, no. 4, pp. 1056–1085.
Sakowicz A., Suspect’s access to a lawyer at an early stage of criminal proceedings in view the caselaw of the European Court of Human Rights, “Revista Brasileira de Direito Processual Penal” 2021, vol. 7, no. 3, pp. 1979–2014.
Sakowicz A., Zakaz dowodowego wykorzystania wyjaśnień podejrzanego występującego bez obrońcy bądź pod nieobecność obrońcy, “Europejski Przegląd Sądowy” 2019, no. 1, pp. 47–53.
Truscan I., Considerations of vulnerability: From principles to action in the case law of the European Court of Human Rights, “Retfærd (Nordic Journal for Law and Justice)” 2013, vol. 36, no. 3/142, pp. 64–83.
Turner B.S., Vulnerability and Human Rights, University Park 2006.
Vaughan M., Milne R., Cherryman J., Dalton G., Managing investigative interviews with vulnerable suspects in the UK: Do specialist interview managers (IM’s) understand vulnerability? Psychology, “Crime & Law” 2024, pp. 1–20.
Wąsek-Wiaderek M., Model zakazów dowodowych z perspektywy Konwencji i orzecznictwa ETPCz [in:] Nowe spojrzenie na model zakazów dowodowych w procesie karnym, eds. J. Skorupka, A. Drozd, Warszawa 2015, pp. 20–41.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gdańskie Studia Prawnicze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
